Menu

Blinde en slechtziende gidsen

Onze gidsen weten als geen ander hoe je de weg vindt zonder iets te zien. Zij staan je tijdens de rondleidingen bij met raad en daad om je een kijkje te geven in hun wereld. Zelf ondergaan hoe het is om niets te zien, onder begeleiding van iemand die daar alles van weet, heeft ontzettend veel toegevoegde waarde. Want: ‘Vijf minuten bij mij in het donker zeggen je veel meer dan dat ik er een uur lang in het licht over praat,’ aldus gids Johan.

Iedere dag ontmoeten onze gidsen een breed scala aan mensen. Van een ouderenbond tot een jong gezin; elke rondleiding is anders. Maar één ding is altijd hetzelfde: de rollen zijn omgedraaid. ‘Mensen zijn ineens afhankelijk van iemand, in dit geval van mij’, zegt gids Mario. Dat is precies wat er gebeurt. Tijdens de rondleiding leidt de blinde de ziende.

De gidsen die in het muZIEum werken, zijn daarvoor opgeleid en kennen de route op hun duimpje. Met hun deskundigheid laten zij je beleven wat het betekent om niet meer te kunnen zien. Alle gidsen hebben hun eigen verhaal, maar ze zijn het er allemaal over eens dat een visuele beperking beslist geen reden hoeft te zijn om achter de geraniums te zitten. Iemand die blind is sport, gaat op reis, woont op zichzelf, kijkt tv en bezoekt de bioscoop. Ook als je niks ziet, kun je koken en cake bakken, of genieten van een tochtje achterop de motor. En John bijvoorbeeld, die heeft als hobby schieten met een luchtgeweer: ‘Als ik dit aan de bezoekers vertel, voel ik gewoon de verbaasde blikken!

Vragen mag!
Tijdens de rondleiding krijgen de gidsen allerlei vragen om hun oren. Heb je een tv? Doe je ‘s avonds het licht aan? Hoe kun je flirten als er geen oogcontact is? Er wordt ook weleens gevraagd of blinden dromen. En of ze eigenlijk make-up gebruiken.

Sommige gidsen hebben op latere leeftijd hun gezichtsvermogen verloren en dit roept ook vragen op. Bart beantwoordt deze graag. Hij vertelt dat hij het zien wel mist, maar dolgelukkig is dat hij de wereld heeft kunnen zien. Alle beelden zitten nog in zijn hoofd. ‘Als iemand mij een beeldverslag geeft of mijn zintuigen de voorjaars- of herfstlucht bemerken, dan zie ik in gedachten de uitlopende of kalende planten en bomen.’

Impact van de beleving
Soms worden de gidsen verrast door de reactie van bezoekers. Ria werd na een rondleiding door een jonge vrouw omhelsd. ‘Er schoten tranen in mijn ogen voor haar aparte bedankje voor de ervaring.’ John heeft ook zoiets meegemaakt: ‘Op een gegeven moment voelde iemand zich zo vertrouwd dat ik spontaan een omhelzing kreeg. Die was alleen niet voor mij bedoeld; ze dacht dat ik haar moeder was!

Van onwetendheid naar bewustwording
Tijdens Expeditie ribbelroute, de virtualreality-rondleiding gericht op slechtziendheid door het centrum van Nijmegen, moet je je concentreren en goed kunnen voelen waar de ribbels lopen. Je ervaart zelf hoeveel energie dat kost. Je moet je gids vertrouwen zoals een blinde zijn hond vertrouwt.

Voor gids Monique is het delen van haar ervaringen belangrijk, want ze merkt dat er veel onwetendheid bestaat over slechtziendheid. Zeker in het verkeer is het niet altijd duidelijk of iemand slechtziend is, of gewoon niet oplet. Of mensen weten bijvoorbeeld niet dat ze geen koffers of fietsen op de reliëftegels, de ‘ribbelroute’, moeten zetten, omdat dat hinderlijk is voor blinden en slechtzienden.

­­

Welkom in mijn wereld
Johan legt geregeld aan zijn bezoekers uit dat zij zich niet moeten blindstaren op het feit dat ze niets zien. ‘Probeer eens achter de wereld van het niet zien te kijken’, is zijn advies. ‘Daarachter gaat een hele wereld aan ervaringen voor je open.’

 

Illustratie door Joni de Groot: www.jonidegroot.nl