Hoe klinkt een foto? Op zaterdag 26 september presenteert muZIEum in Nijmegen eenmalig Het Onzichtbare Museum: een zintuiglijk concert waarin fotografie, klassieke muziek, verhalen en geur samenkomen. Het concert vindt plaats tijdens de Museumweek en is geïnspireerd op de fototentoonstelling Unseen.
Tijdens het 75 minuten durende concert staan verschillende foto’s uit Unseen centraal. Het verhaal achter een beeld wordt verteld en verbonden aan muziek die aansluit bij de sfeer, compositie of emotie van de foto. Geur voegt daar een extra zintuiglijke laag aan toe. Zo ontstaat geen muzikale beschrijving van het beeld, maar een nieuwe kunstervaring.
Niet beschrijven wat je ziet, maar laten ervaren wat een foto doet
Een van de foto’s die centraal staat, is Bharat Malik van fotograaf Brent Stirton. De foto toont een zevenjarige jongen uit India die door staar bijna blind is, maar dankzij de inzet van zijn docent uitzicht heeft op een behandeling. Bij het beeld klinkt het tweede deel uit een concert in d mineur van Bach. In de muziek komen zowel de zwaarte van het verleden als de hoop op herstel terug.
Pianist Nina Witsenburg ontwikkelde het concept Het Onzichtbare Museum. Samen met sopraan Elles Venhuizen en contrabassist Geert Pfeiffer brengt zij de foto’s live tot klinken.
“Ik lees een foto bijna zoals ik een partituur lees. Ik kijk naar de opbouw, het licht en de spanning in het beeld. Die vertaal ik naar klank, ritme en stilte.”
Ontstaan vanuit toegankelijkheid
Maar het idee voor de voorstelling ontstond niet alleen vanuit een artistieke vraag. Het Onzichtbare Museum ontstond vanuit de wens om fotografie toegankelijker te maken voor mensen die blind of slechtziend zijn. Tijdens de ontwikkeling bleek dat deze manier van kunst ervaren voor iedereen nieuwe mogelijkheden biedt.
“Wanneer kijken niet langer vanzelfsprekend het vertrekpunt is, ga je anders luisteren, voelen en verbeelden”, zegt Heleen Vermeulen, directeur van muZIEum. “Dat maakt deze ervaring waardevol voor iedereen.”.
Muzikale verdieping van Unseen
Voor Unseen bundelen muZIEum en Canon hun krachten om fotografie toegankelijk te maken voor blinde en slechtziende mensen. De tentoonstelling toont werk van de fotografen Brent Stirton, Ian Treherne, Evgen Bavčar en Daphne Wageman. De foto’s kunnen worden bekeken, via reliëf worden gevoeld en met audio worden beleefd.
Met Het Onzichtbare Museum voegt muZIEum daar één middag live muziek, verhalen en geur aan toe.
